روابط ناسالم دختر و پسر
علل و راهکارها

استاد راهنما:
سرکار خانم کلایی

استاد داور:
سرکار خانم فلاح زاده

تهیه و تنظیم:
شیما راستیان

تابستان 1391

چکیده
دین اسلام به عنوان کامل¬ترین دین الهی برای تمام جزئیات زندگی دنیوی و اخروی انسان قوانین و ضوابطی را ارائه می¬دهد که عمل به آنها سعادت و خوشبختی دنیوی و اخروی انسان را تضمین می¬کند. در روابط با جنس¬مخالف نیز دین اسلام قوانینی را معرفی کرده است که رعایت آنها بدون افراط و تفریط موجب سعادت و سلامت فرد و جامعه شده، زمینه¬ی پیشرفت انسانی و اجتماعی افراد بدون در نظر گرفتن جنسیت آنان فراهم می¬شود. در مقابل، فرهنگ غرب هرگونه قانون و محدودیت در روابط زن و مرد را رد کرده و آن را باعث ایجاد عقده¬های روانی و افزایش حرص و خواسته¬های جنسی معرفی می¬کند. در صورتی که عمل و تجربه¬ی آنان ثابت کرده¬ است که آزادی بی-حدومرز غریزه¬جنسی، نه تنها باعث ارضا و اشباع آن نمی-شود، بلکه تحریک و تهییج بیشتر آن را موجب شده و آسیب-های زیادی را به فرد و جامعه تحمیل می¬کند. روابط آزاد میان دو جنس¬مخالف، علاوه¬بر آسیب دیدن نهاد خانواده و رواج الگوهای همزیستی غیرخانوادگی، بیماری¬ها و صدمات جبران¬ناپذیر روحی ـ روانی را برای افراد موجب شده و پشیمانی و حسرت غیرقابل جبران در قیامت را نیز در پی دارد. در مورد علل بوجود آورنده¬ی این روابط نیز باید گفت هر معضل و آسیبی که برای فرد و جامعه ایجاد می-شود، عوامل و دلایل مختلفی زمینه¬ساز آن هستند. همچنین این عوامل برای افراد و جوامع مختلف می¬تواند متفاوت و یا حتی متضاد باشد. در مورد این موضوع، علت ممکن است برای فردی کمبود محبت و خلأ عاطفی باشد، اما برای دیگری عدم آگاهی از حدود شرعی روابط با نامحرم و یا تحریک جنسی ـ عاطفی توسط رسانه¬ها عامل ارتباط محسوب شود. به نظر می¬رسد راه¬کارهای مؤثر در اصلاح این مشکل برای بیشتر افراد، آموزش و تقویت باورهای دینی، ازدواج به¬هنگام، کم کردن تحریک جنسی ـ عاطفی در جامعه و امر به معروف و نهی از منکر باشد.
کلید واژه: روابط، علل، راه¬کار، جوان، بلوغ، جنسی، پیامد.

برگزیده پنجمین جشنواره علامه حلی

مرکز مدیریت حوزه علمیه خواهران
حوزه علمیه الزهرا (س)
شهرستان شیراز

پایان نامه سطح 2 (کارشناسی)

موضوع :

راهکارهای موثر درونی کردن ارزشها در نوجوان از دیدگاه اسلام

استاد راهنما:
سرکار خانم احمدی

استاد داور:
جناب آقای طلعتی

پژوهشگر
زهرا جوانمردی

چکیده

رشد اخلاقی ارزشی و دینی در نوجوانان از موضوعات مهم تعلیم و تربیت است. چرا که نوجوانان با مجموعه ای وسیعی از تغییرات بیرونی و درونی و تعارض های ناشی از ارزش های گوناگون اجتماعی و فرهنگی و دینی روبرو می شوند. از این جهت طرح اخلاق درونی با هویت دینی می تواند آنها را در برابر فرهنگ بیگانه حفظ کند. روانشناسان معمولاً سنین 11 الی 13 تا 18 الی20 سالگی را دورۀ نوجوای به حساب آورده اند و با توجه به اینکه رشد ارزشها و باورهای اخلاقی پدیده بسیار پیچیده ای است باید جوانب مختلف رشد جنسی، جسمی، شناختی، عاطفی، فرهنگی –اجتماعی آن مورد توجه قرار گیرد. در نظام اخلاقی اسلام انواع مختلف افعال انسان مانند افعال خاص هر فرد در ارتباط با خدای متعال و خانواده و اجتماع ارزش گذاری می شوند و با محور قرار دادن خدا بین همه ابعاد نیازهای اصیل انسان دستیابی به همه آنها را باهم ممکن می سازد. قابل ذکر است که عقل و وجدان اخلاقی دو عامل که از درون و خانواده و مدرسه، دوست و رسانه عواملی هستند که از بیرون در درونی کردن ارزش ها در نوجوانان اهمیت دارند.
فضایل اخلاقی ارزش های خدادادی است که از آنها به عنوان ارزش های فطری و طبیعی یاد شده است مثل صبر، صداقت، حیاء، اعتماد به نفس شجاعت، ترس و همچنین می توان از ارزش های اجتماعی که مورد خواست و آرزوی بیشتر افراد جامعه است و باعث می شود که فرد عواطف و اعمال خود را در جهت های معینی به جریان اندازد مثل مسئولیت پذیری، مشورت، وفای به عهد، نظم انعطاف پذیری امر به معروف یاد کرد.
توجه به ویژگی های انسان که قابلیت جانشینی خدا را در زمین دارد. با بکارگیری روش های تربیتی مناسب می توان او را در رسیدن به این مقام والا یاری کرد.
مثل آشنایی با نماز، توکل برخدا، اعتماد به نفس، کنترل نفس، قناعت.
نوجوانان امروز مردان و زنان کامل فردایند و از نظر طبع اخلاقی و فرهنگی و اجتماعی همانند یکدیگر نیستند پس لازم است در مسائل تربیتی و درونی کردن ارزشها به معرفی الگوی مناسب، اوقات فراغت، تشویق، برنامه ی عبادی مثل اعتکاف و تشکیل گروهها توجه شود.
در پایان آنچه که در مسائل تربیتی اهمیت دارد این است که تربیت وارد کردن فرد به پذیرش اجباری برنامه و اقدامات از پیش تضمین شده نیست.
کلید واژه: راهکار،فطرت، درون،ارزش، انسان،تربیت،خلق، هویت

تحقیق پایانی سطح 2 (کارشناسی)

موضوع :

تربیت کودک از هفت تا چهارده سالگی

استاد راهنما:
سرکار خانم فتحی

استاد داور:
جناب آقای طلعتی

پژوهشگر:
راضیه زارع بردجی

تابستان 92

چکیده
هر مکتب و آیینی بر اساس هدفی که دارد طرح تربیتی مخصوصی را دنبال کرده و بر اساس اغراض و اهداف خود آدمی را برای وصول به مقاصدش در خدمت می گیرد، تربیت از دیدگاه اسلام ایجاد رشد در جنبه های مختلف عقلی، فکری، اعتقادی، اخلاقی، عاطفی، روانی و اجتماعی انسان در تمام عمر و دوره های زندگیش است که از جمله مهمترین و اثر پذیری این دوران، تربیت کودک از هفت تا چهارده سالگی است، مضاف بر اینکه تربیتی که به قصد پروراندن و متخلق شدن به اخلاق و آداب الهی صورت می گیرد برخوردار از مراتبی است از مهمترین مراتب آن پرداختن به تربیت دینی و اخلاقی است، تربیتی که ملاک زیستن در آن باورهای قلبی و دینی باشد ونه صرفاً داشتن و حفظ کردن اطلاعات ذهنی، از دیگر مراتب تربیت توجه به جنبه های عاطفی اجتماعی آن است تا در سایه آن عواطف کودک به درستی رشد کرده و زمینه ی کنترل و تأمین آنها فراهم شود همچنین نیازهای اجتماعیش شناسایی و برآورده شوند. از دیگر ابعاد بسیار مهم تربیت انجام و اعمال تربیت جنسی در مورد کودکان است تا از بروز هرگونه لغزشی در این زمینه جلوگیری شود و کودک بتواند ارتباط صحیحی با این غریزه پیدا کرده و کنجکاوی هایش در این زمینه به طور صحیحی ارضا شوند. البته در امر تربیت عوامل مهم و کلیدی چون خانواده، مدرسه، گروه همسالان و وسایل ارتباط جمعی نقش مهمی را ایفا می کنند. علاوه بر اینکه چگونگی استفاده از ابزارهای تربیتی چون تکریم شخصیت کودکان، تشویق و تنبیه و… خود تأثیر به سزایی در موفقیت یا عدم موفقیت فرایند تربیت دارد. در ضمن از جمله موارد مهم و قابل ذکر در زمینه ی تربیت، معرفی و تبیین نیازهای اساسی کودکان از قبیل نیاز به محبت، عدالت، امنیت و بازی و … است چرا که برای حفظ سلامت جسم و روان، تعادل در رفتار و سلامت اخلاق، نیازهای کودکان بایستی برآورده شوند یا لااقل با بیان علت و چرایی برآورده نشدن برخی از نیازها، کودک را اقناع کرده تا بدین وسیله از بروز بسیاری از عقده ها و لغزش ها جلوگیری شود و همچنین دیدی مثبت و شاد را نسبت به زندگی در کودک ایجاد گردد.

کلید واژه: تربیت، دین،کودک، نقش،آموزش، مربی، طاعت.

تحقيق پاياني سطح دو (كارشناسي)

اصول تحكيم پيوند زوجين از ديدگاه اسلام

استاد راهنما
جناب آقاي پورعلي فرد

استاد داور:
سركار خانم فلاح زاده

پژوهشگر
طاهره جعفري

پاييز 1388

چكيده

در دين اسلام پيوند زناشويي از مقدس ترين پيوندهاست. اما امروزه به دلايل مختلف اين پيوند دچار تزلزل شده و زوجين از روابط خوبي برخوردار نمي باشند و خانواده استحكام كافي ندارند.
زن و مرد دو ركن اساسي در خانواده محسوب مي شوند و بيش ترين نقش را در پويايي و بالندگي خانواده دارند؛ بنابراين بايد براي حفظ و تحكيم روابط خويش با يك سري اصول اخلاقي و عملي آشنا شوند تا با به كارگيري آن به سعادت و آرامش برسند.
اين تحقيق در چهار بخش، كليات اهميت تشكيل خانواده، اصل عاطفي و اخلاقي، اصول علمي، مورد بحث قرار گرفته است و از كتب بسياري از جمله، اصول كافي، بحارالانوار، بهشت خانواده، آئين همسرداري و … استفاده شده است.
پس آنچه كه مهم است استحكام روابط بين زوجين مي باشد كه از همان ابتدا براي قوام آن راهكارهاي اخلاقي و عملي انديشيده شده كه با رعايت آن زوجين به كمال و سعادت مي رسند.
واژگان كليدي: اصول، تحكيم، پيوند، خانواده، زوجين.

تحقيق پاياني سطح دو (كارشناسي)

سحر و جادو از دیدگاه اسلام

استاد راهنما
جناب آقای یوسفعلی

استاد داور:
سركار خانم فلاح زاده

پژوهشگر
معصومه شعبانی

پاييز 1389

چكيده

سحر چيزي است كه سببش نامعلوم و پوشيده باشد و به علت پوشيده بودنش سحر ناميده مي شود، زيرا سحر موردي است كه بسياري از مردم آن را نمي شناسند و نديده اند. بلكه از اعمال شيطاني و پوشيده است و تنها افرادي مي توانند آن را بشناسند كه بارها آن را آزمايش كرده اند.
تاثير و حقيقت سحررا نمي توان انكار نمود؛ و از اين جهت گروهي از انسان ها با ادعاي طريقت و با مكرهاي مختلف مسلمان را مي فريبند و اموالشان را غارت و دين آن ها را فاسد
مي كنند؛ بنابراين بر عده اي به عنوان واجب كفايي لازم مي گردد كه مردم را نسبت به اين پديده آگاه گردانند و اگر افرادي مبتلا به اين پديده به طور ناخواسته شده اند، رهايي بخشند كه اين خود با استفاده از ادعيه هاي وارده از سوي ائمه(ع) مي باشد و در صورت خاص با استفاده از سحر كه جواز دفع سحر با سحر صادر گردد.
اين تحقيق شامل شش بخش مي باشد و هدف از آن اين است كه مردم جامعه آگاهي پيدا كنند كه سحر و جادو حقيقت داشته و دراسلام حرام گرديده و جهت ابطال آن راه هايي بيان شده است بنابراين در بخش ها و فصل هاي آن از آيات و روايات و هم چنين فتاواي علما و دين استفاده شده است.
کلید واژه ها: سحر و معجزه، كرامت، نيرجات و عزائم و رمل و اسطرلاب تعريف شده است.

موضوع :

نشانه های مومن از دیدگاه آیات و روایات

ججج
استاد راهنما:
سرکارخانم زارعی

استاد داور :
جناب آقای طلعتی

پژوهشگر
مریم کریمی

زمستان 90

چکیده

ایمان یک امر باطنی است که آثارش دراعمال آدمی ظاهر می شود و بدان آرامش می یابد و تفاوت آن با اسلام آنست که اسلام تسلیم شدن اعضا درمقابل آنچه خداوند دستور می دهد می باشد که ممکن است قلبی ونهادینه هم نشده باشد.از نشانه های مومن واقعی که در قرآن و روایات به آن اشاره شده آنست که مومن همواره سعی می کند درجات وارکان ایمان را دست یابد.تا در رسیدن به مدارج کمال به صفاتی آراسته گردد که او دربرقراری رابطه با خود و خداوندو دیگران یاری می رساند.
از نشانه های مومن در رابطه اش با خود از جنبه قلبی دارا بودن عزت و حیا است.اوهمچنین زیرک و روشن بین است و زهد را به تمام معنا که همان عدم دل بستگی به دنیا ست دارا است.
از نشانه های جنبه های جوارحی ایمان محافظت از اعضا و جوارح است.علاوه بر آن مومن به کسب روزی حلال و دانش می پردازد واز لحاظ ظاهری آراسته و خوش رو می باشد.راست می گوید و از زیاده گویی می پرهیزد و دارای نظم است.
مومن با ایمان و یقین،یاد خداوند و اشتیاق به مرگ، باخوف ورجا، تواضع و تسلیم، توکل، دوست داشتن و نیت صحیح از لحاظ قلبی بامعبود خود رابطه برقرار می سازد.
او با انجام واجباتش، پرداخت زکات، ستایش و شکر گزاری، دعا کردن و ان شاء الله گفتن وجهاد کردن، با خالق خویش از جنبه جوارحی رابطه برقرار می کند.
مومن با دیگران که شامل نزدیکان از جمله پدر و مادروهمسرو فرزندان وخویشاوندان می باشد رابطه دارد و با عیادت از بیماران ،شرکت در تشییع جنازه، یتیم نوازی و با انفاق و صدقه دادن به مردم عادی نیازمند رابطه ویاری می رساند.
او باعفو وگذشت، عدم آزار، انصاف داشتن، مدارا وسازش ،امانت داری، مهمان نوازی، سلام و معانقه کردن، امر به معروف ونهی ازمنکر، مشورت، خوش خلقی،همسایه داری، پرهیز ازقهر وآشتی کردن و با پرهیز از غیبت و حسادت وتهمت حقوق اجتماعی دیگران را رعایت می کند.
کلید واژه : مومن-ایمان- کفر- کافر- رابطه- قرآن- روایات

تحقيق پايانی سطح دو (كارشناسي)

عنوان:
حیات طیبه از منظر آیات و روایات

استاد راهنما
سركار خانم فتحی

استاد داور
سرکار خانم فلاح زاده

پژوهشگر
سهیلا فخارپور

بهار1395

چکیده
پروردگار جهانیان که هیچ مدبری نتواند تدبیرش را در نوردد و هیچ حکیمی نتواند پی به کنه حکمتش ببرد، هیچ عالمی بی نیاز از علمش نیست و هیچ توانگری متکی به نیروی خود نیست ، برای تک تک اجزاء خلقتش هدفی دارد ، حال چگونه می شود باور کرد که برای خلق اشرف مخلوقاتش فلسفه ای طرح نکرده باشد و او را بی هدف پدید آورده باشد ؟
خداوندی که بشر را آفرید او را به حال خویش رها نکرد بلکه هدف از خلقتش را به کمال رسیدن قرار داد. پس انسان برخوردار از فیض عقل سلیم می بایست برای رسیدن به آن هدف که همانا هدف غایی و محل به شکوه رسیدن حکمت خلق انسان است و آن ، جایگاه به اهتزاز در آمدن بیرق کرامت انسانی است ، مقدمات و ملاحظاتی را در زندگی خود ملحوظ نماید تا پله های ترقی و نیل به آن هدف را یکی پس از دیگری طی نماید..
مقدماتی مانند بهره مندی و بکارگیری عقل سلیم ، اِعمال امر قناعت پیشگی در زندگی، اصل رضایتمندی انسان در کلیه امور ، رسیدن به مقام صبر و توکل ، راههای کسب و جلب روزی حلال و … می باشد ، تا با به بکار بستن این مقدمات به حیاتی نائل گردد که در قرآن کریم از آن به حیات طیبه تعبیر شده است . حیات طیبه ای که به معنای زندگی پاک می باشد که در اصطلاح به معنای تحقق جامعه ای قرین با آرامش، امنیت ، رفاه ، صلح ، محبت ، دوستی، تعاون و مفاهیم سازنده ی انسانی می باشد .
حیاتی که حیات حقیقی انسانی است حیاتی که حیات دنیوی با همه گستردگی اش بستر آن و حیات اخروی با جاودانگی و اهمیتش تبلور این حیات حقیقی است .
این حیات حقیقی و اصیل، واقعیتی ورای حیات ظاهری است که در همین دنیا حاصل می شود.
این حیات دارای ویژگی ها و آثار متعددی است که هر فرد مؤمن با انجام عمل صالح به آن دست می یابد. علم برترین ویژگی راه یافتگان به حیات طیبه می باشد ، پس کسی که می خواهد به حیات طیبه، برسد باید علمی داشته باشد که او را آماده سازد تا اشیاء را بر آن چه هستند ببیند یعنی حق را حق و باقی ، و باطل را باطل و فانی .
مواردی دیگر نیز مانند سلام و سرور پایدار ، کرامت فراگیر ، عبودیت . نور و زندگی تمام و باور از ویژگی های انسانی است که به حیات طیبه نائل گردیده است .
هم چنین حیات طیبه آثار فراوانی در زندگی هر فرد دارد که برترین آن رسیدن به لقاء الهی است ، همان که هدف غایی خلقت انسان می باشد.
از طرفی انسانی که برای خداوند شریک قائل می شود یا تکبر می ورزد نمی تواند به حیات طیبه دست یابد پس انسان باید عوامل و موانع دست یابی به حیات طیبه را بشناسد تا بتواند به این حیات عظیم دست یابد .
کلید واژه: حیات ، حیات طیبه ، ایمان ، عمل

تحقیق پایانی سطح دو (کارشناسی)

عنوان:
رابطه انسان و شیطان از منظر قرآن و روایات

استاد راهنما:
سرکار خانم فرهادی

استاد داور:
سرکار خانم فلاح زاده

پژوهشگر:
فاطمه سلیمانی

شهریور 94

چکیده
پروردگار متعال، جهان هستی را عبث و بیهوده خلق نکرده است. بلکه آفرینش الهی حکیمانه، و غرض و غایتی را دنبال می¬کند. رابطه ی انسان و شیطان از منظر قرآن و روایات، که در این تحقیق مورد بررسی قرار گرفته است، از جمله این اغراض حکیمانه است. انسان در طی مسیر کمال باید همیشه به یاد خدا باشد و خود را در محضر خدای متعال ببیند، چرا که شیطان این بزرگ ترین دشمن در همه حال در کمین انسان می¬باشد، از کانال هوای نفسانی در انسان نفوذ می¬کند و کارهای زشت را در نظر انسان تزیین و وی را در انجام آن تثبیت می¬کند و در مقابل او را می¬ترساند و از امور خیر بازش می¬دارد. خداوند به انسان نعمت آزادی و اختیار ارزانی داشته و خوبی ها و بدی ها را به او شناسانده است. وجود شیطان برای اهل ایمان زیان بخش نیست، در این مبارزه راه حق از باطل شناخته شده و روح ایمان تقویت شده و آدمی برای زندگی جاوید در دار آخرت و بهشت پرنعمت آماده خواهد شد.
کلیدواژه ها: شیطان، انسان، رابطه، کمال.

تحقیق پایانی سطح 2(کارشناسی)

عنوان:
داستان خلقت حضرت آدم(علیه السلام) و حوا در
قرآن کریم و تورات

استاد داور:
آقای طلعتی

استاد راهنما:

سرکارخانم رضوی

پژوهشگر
سکینه جوکار

پاییز93

چکیده
در میان مباحث مقارنه ای ادیان، موضوع کیفیت تکون و خلقت اولیه انسان ها و مبدأ پیدایش آن ها با توجه به جذابیت شناخت نخستین انسان، موضوعی در خور توجه است. طرح دیدگاه های گوناگون در میان دانشمندان علوم تجربی و زیست شناسی در این خصوص بر اهمیت آن و ضرورت اطلاع از دیدگاه ادیان الهی در مورد آن افزوده است.عالمان دین در حوزه های کلامی یهودیت و اسلام، در مورد کیفیت خلقت انسان نخستین، نظراتی مطرح کرده اند.یهودیان بر اساس آموزه های تورات، برخلقت دفعی انسان تأکید دارند، در میان دانشمندان مسلمان نیز، جمعی با بررسی نظریه تکامل انواع، دلایل اقامه شده را فاقد اعتبار می دانند. به اعتقاد این گروه، نظریه تکامل، فرضیه ای است که با همه ادله و شواهدی که به نفع آن اقامه شده، حتی در صورت اثبات قطعی، تنها از عهدۀ تبیین تغییرات کلی که به پیدایش انواع جدیدی منتهی می شود، ناتوان است. تصریح به اینکه آیات و روایات اسلامی، کدام نظریه را تأیید می کند، مشکل است، اما دلالت برخی آیات قرآن همچنین تعداد زیادی از اخباربر قول ثبات انواع قابل انکار نیست.
در خصوص آفرینش آدم ابوالبشر(علیه السلام) دریهودیت و اسلام، روایات و داستان های مشابهی آمده است. این مشابهت از آن روست که مبدأ وحی در این دو دین یکی بوده است. با این حال میان منقولات در ادیان، تفاوت هایی به چشم می خورد که از سویی، ریشه در تحریف عهدین داشته و از سوی دیگر به مهیمن بودن قرآن بر سایر کتاب های آسمانی بر می گردد.قرآن و عهدین هر دو مؤید نظریه ثبات انواع اندو از ظاهر آیاتشان، خلقت دفعی حضرت آدم (علیه السلام)برداشت می شود. در عهدین به جز اشاراتی به مبدأ خلقت نخستین انسان از جزئیات خلقت حضرت آدم (علیه السلام) و نسل های بعدی مطلبی به چشم نمی خورد، حال آن که قرآن در آیات متعدد و با تفاصیل بیشتری به این مسئله پرداخته است. در اصل دمیدن روح الهی در آدم (علیه السلام) خاکی، تفاوتی میان قرآن و تورات نیست؛ تنها تفاوت در خلقت انسان به صورت خداست که در تورات به آن تصریح شده است و با ظاهر با آیۀ «…لیس کمثله شی» در تعارض است. شاید بتوان گفت: مراد از آفرینش انسان به صورت خدا در تورات، همان دمیدن روح الهی در انسان است که قرآن نیز آن را تأیید می نماید.
نکته دیگر اینکه در قرآن تصریحی دربارۀ خلقت نام« حوا» به چشم نمی خورد و همه جا از او به عنوان همسر آدم (علیه السلام) یاد شده است. تنها در احادیث است که با نام حوا مواجه می شویم، اما در عهدین، به کیفیت خلقت حوا و نام او اشاره شده است. قرآن کریم برای حوا آفرینشی مستقل قائل است نه آفرینش از جسم آدم (علیه السلام)؛ حال آن که در نگاه عهدین، حوا موجودی غیر مستقل و طفیلی است که از دندۀحضرت آدم(علیه السلام)،آفریده شده است. چنین نگرشی به زن، منشأ باور به فرودستی جنس زن و پیدایش اندیشه های ناصوابی در مورد زنان شده است.

کلیدواژه: آدم (علیه السلام)، تورات، حوا، سفر، خلقت، خلیفه.

حوزه علمیه الزهرا (علیها السلام )
شهرستان شیراز

تحقیق پایانی سطح دو ( کارشناسی )
ویژگی های هدایتی قرآن کریم

استاد راهنما
سرکارخانم بانشی

استاد داور
سرکارخانم فلاح زاده

پژوهشگر
زهرا عسکری

پاییز 1389

چکیده
قرآن کریم کتاب هدایت و راهنمای بشر به سوی سعادت و کمال است ، چنان چه از جمله ویژگی هایی که خود را با آن توصیف می کند « هدایت » است . هرچند در آیاتی از قرآن کریم « ضلالت» و « گمراهی » نیز به آن نسبت داده شده است ولی باید توجه داشت که اثر قرآن در گمراهی تنها در مورد افرادی است که در مقابل دعوت حق لجاجت و سرسختی نشان می دهند و خود حاضر به پذیرش هدایت الهی نیستند .
اصول پذیرفته شده در هدایتگری قرآن شامل برخورداری از مبدأ وحیانی ، مصون بودن از تحریف و بیان کننده نیاز مشترک همه انسان ها است . به عبارت دیگر از آنجا که قرآن کتابی است که از سوی خداوند متعال نازل شده و هیچ گونه تحریفی نیز در آن رخ نداده می تواند نقش هدایت گری انسان را بر عهده بگیرد . از سوی دیگر نیز قرآن برای گروه خاصی نازل شده بلکه به نیازهای مشترک همه انسان ها پاسخ می گوید .
نکته مهم دیگر که از مقدمات بحث هدایت گری قرآن است قابل فهم بودن این کتاب است . گروهی معتقدند فهم قرآن تنها در انحصار معصومین است و انسان های عادی توانایی برقراری ارتباط با قرآن و درک معارف آن را ندارند . این دیدگاه اشتباه است و اصولا کتابی که هدف آن هدایت بشر است نمی تواند مبهم و غیرقابل درک باشد ، هرچند توان افراد گوناگون در فهم معارف قرآن متفاوت است . ازجمله نکاتی که توجه به آن برای فهم قرآن مهم است لحاظ مجموع آیات و فهم آیات متشابه به کمک آیات محکم است . اوصاف هدایتگری قرآن را می توان به دو دسته اوصاف هدایتی در مرحله علم و مرحله عمل تقسیم کرد که از اوصاف دسته نخست مواردی از قبیل برهان ، فرقان ، قیّم ، تبیان و … قابل ذکر است و برخی اوصاف دسته دوم نیز شامل نور ، شفاء ، رحمت ، ذکر و … است .
برخی آثار هدایتی قرآن بر مؤمنین شامل تثبیت مؤمنان ، نفوذ شگفت انگیز در ابعاد وجود آنان ، حیات بخش جان و روح آنها و خاشع کردن قلوبشان است . در مقابل ، کافران لجوج و معاند ، نه تنها از نور هدایت قرآن بهره نمی گیرند بلکه قرآن سبب حسرت ، خسران و افزایش کفر آنها می شود .
واژه های کلیدی : قرآن ، هدایت ، ضلالت ، تحدی ، فهم ، مؤمنین ، کافران .

ویژگی های دنیا از منظر قرآن

استاد راهنما
سرکار خانم غفّارنیا

استاد داور
سرکار خانم فلاّح ز اده
تهیه وتنظیم
مریم یوسفی باصری

تابستان1388

چکیده

اگر انسان بخواهد برای زندگی خود تصمیم بگیرد و راه صحیح را انتخاب کند و نگرش صحیحی نسبت به دنیا داشته باشد تا به سعادت حقیقی در دنیا و آخرت دست یابد، باید ویژگی های دنیا را از منظر قرآن که بهترین کتاب راهنماست بشناسد. اما از جایی که برخی از انسان ها در اثر عدم شناخت این ویژگی ها، به جای این که دنیا را وسیله ای برای رسیدن به آخرت قرار دهند، آن را هدف پنداشته و به آن دل بسته اند، و به پیامدهای منفی دنیا دوستی دچار شده اند به گونه ای که از طی کردن مسیر تکامل خویش بازمانده اند، پرداختن به ویژگی های دنیا از منظر قرآن ضروری به نظر می رسد.
به همین خاطر در این نوشتار به حقیقت دنیا و اقسام آن، ویژگی های دنیا از منظر قرآن، و پیامدهای دنیا دوستی پرداخته شده است.
این دنیا یک حقیقتی دارد که عبارت است از زمین و آنچه بر روی زمین است از معادن و حیوانات و زنان و فرزندان و اموال و امثال این ها. و دارای مراحل مختلفی چون بازیچه و سرگرمی بودن، تجمّل گرایی، فخرفروشی در جمع آوری اموال است و بسیار زودگذر می باشد و در واقع محلّی برای ذخیره توشه آخرت می باشد.
دارای دو قسم ممدوح و مذموم می باشد. و این بدان معناست که بهره گیری از دنیا دو گونه است: ممدوح و مذموم. اگر انسان دنیا را هدف اصلی پنداشته و برای آن اصالت قائل شود مذموم است. امّا اگر دنیا را مقدّمه و وسیله رسیدن به آخرت قرار دهد دنیای ممدوح است. همچنین این دنیا دارای ویژگی هایی چون ، لهو و لعب بودن، تفاخر و … است. دوستی آن یک سری پیامدهای فردی و اجتماعی را به دنبال دارد که پیامدهای فردی آن عبارتند از: مال دوستی، طغیانگری، فریفتگی، حجاب وکوردلی،ترک آخرت و انکار معاد، عذاب آخرت. و پیامدهای اجتماعی آن عبارتست از: ترک انفاق، بی اعتنایی به دین و گمراه کردن مردم، تمسخر تهیدستان و مؤمنان، پیمان شکنی،

واژگان کلیدی
دنیا، دنیا دوستی، دنیا و مافیها، دنیای دون، دنیاطلب، دنیاجوی، دنیا پرست، دنیا پرستی، دنیا دوست، دنیا دوستی، دهر، عاجله، آخرت، مذموم، ممدوح.

تحقيق پاياني سطح دو (كارشناسي)

نفاق در آيات و روايات

استاد داور
سركار خانم فلاح زاده

استاد راهنما
آقاي توفيق زاده

پژوهشگر
ندا فولادي وندا

زمستان 1388

چكيده

اين پايان نامه شامل پنج بخش مي باشد كه بخش اول شامل كليات مي باشد.
موضوع اين تحقيق: نفاق در آيات و روايات مي باشد. با توجه به اينكه نفاق يك بحث قرآني است و خداوند متعال بر افكار، عقايد و اعمال منافقانه منافقان احاطه كامل دارد و وضعيت آن ها را در زمان نزول «وحي» در فرازهاي مختلفي برملا ساخته است و مردم را از اين دشمنان خطرناك داخلي و سارق اسكان گزيده در خانه باخبر نموده است.
از اهداف تحقيق، اين است كه منافقان شناسايي شده و در صورت امكان راهنمايي و ارشاد شوند و در غير اين صورت با آنان برخورد گردد. و از سويي ديگران نيز از آنان آگاه شوند و منافق را بشناسند و راه مقابله را بدانند، در اين موقع است كه مردم و جامعه از سم نفاق و منافق در امان خواهند بود.
اهداف موضوع بيشتر مربوط به بخش سوم كه مراتب نفاق و ويژگي هاي منافقان مي باشد، است.
روش تحقيق: روش كتابخانه اي، كاربردي است.
نفاق و واژه هاي مرادف آن در زبان عربي از قبيل كفر، فسق، ظلم، كذب، طغيان، ضلالت، شيطان، توبه، خوف مي باشد.
كلمه نفاق در قرآن كريم «3» مرتبه تكرار و از ريشه آن «111» كلمه استعمال شده و مشتقات آنها «22» كلمه است كه از ميان آنها «140» كلمه در معناي نفاق و باقيمانده درباره انفاق است.
بخش دوم: حقيقت نفاق و تاريخچه آن است كه داراي دو فصل مي باشد:
1-تاريخچه نفاق (ريشه پيدايش نفاق، بروز ظهور نفاق و …. .
2-ظهور و صفات منافقان (منافقان و اعلام ايمان) علل بحث از نفاق و شناخت منافقان
بخش سوم: مراتب نفاق و ويژگي هاي منافقان است كه داراي دو فصل مي باشد:
1-ويژگي نفاق از عملكرد تشكيلاتي نفاق، هشدار درباره منافقان روي گرداني منافقان از داوري پيامبر اكرم (ص) و منافق با همه مي سازد و… هواپرستي منافقان، رياكاري منافقان.
2-ريشه ها و نشانه هاي نفاق در قرآن (زمينه ها و بسترهاي نفاق، دروغگويي، استفاده ابزاري از مقدسات، خودخواهي و غرور و…
3-مراتب نفاق مي باشد.

1-آثار دنيوي فردي اجتماعي
الف-دنيوي فردي: خودفريبي ناخودآگاه، پرده ستبر مكر، حجاب منافقان، خودگرايي و خودفراموشي منافقان و…. .
ب-آثار دنيوي اجتماعي نفاق از نظر قرآن: آثار اجتماعي نفاق از نظر قرآن تخلف منافقان از شركت در جهاد، منافقان بدكار يا نفرين شدگان و حزب شيطان، نفاق پديده جوامع بشري.
2-آثار اخروي نفاق (حرمان منافقان از نور هدايت تكويني، عاقبت نور حق و نارنفاق، راه بازگشت كفر و نفاق، زندگي بي فروغ منافقان و….. .
بخش پنجم: راه مقابله و درمان نفاق است كه داراي دو فصل مي باشد:
1-شيوه برخورد با نفاق، برخورد قاطع با اهل نفاق، برخورد شايسته با منافقان.
2-شرايط پذيرش توبه در نفاق، مراحل توبه، ابعاد توبه حقيقي، شرايط و انواع توبه و…….. مي باشد.

چکیده تحقیق پایانی

نشانه های قیامت

استاد راهنما

سر کار خانم غفار نیا

استاد داور

سرکار خانم فلاح زاده

تاریخ دفاع

1388

یکی از اصول اعتقادی مسلمانها معاد و روز رستاخیز است . خداوند برای چنین روزی نشانه هایی قرار داده است که برخی به وقوع پیوسته ، برخی در آستانه قیامت رخ می دهند و برخی سبب برپایی قیامت شده و مقدمات ورود انسان به محشر را فراهم می کنند .
آگاهی انسان از این نشانه ها باعث می شود تا با یقین بیشتر قیامت را پذیرا باشد و از زندگی گذرای دنیا بهره جسته و با دوری از گناه و تقوای الهی ره توشه ای برای مکان جاودان خویش مهیا کند .
این تحقیق به معرفی نشانه های قیامت در پنج بخش : بخش اول ؛ کلیات ، بخش دوم ؛ حقیقت قیامت و زمان برپایی آن ، بخش سوم ؛ حوادث مهم در پایان دنیا ، بخش چهارم ؛ حوادث آستانه قیامت ، بخش پنجم ؛ حوادث شروع قیامت ، پرداخته است .
روش این تحقیق براساس نگرش کاربردی است به گونه ای که انسان به واسطه آشنایی با نشانه های قیامت در فکر سرای ابدی و آمادگی خود برای چنین روزی است . برای گرد آوری اطلاعات از کتابخانه ها ، سایت های اینترنتی ، مقاله و … استفاده شده است . بر اساس راهبرد این تحقیق توصیفی است که به وصف نشانه های قیامت پرداخته است .
از کتاب هایی که در این تحقیق مورد استفاده قرار گرفته اند می توان به : ده گرد قیامت (محمد محمدی اشتهاردی) ، معاد (عبدالحسین دستغیب) ، معاد شناسی(جعفر سبحانی) ، معاد(علی نظری منفرد) ، به سوی جهان ابدی(زین العابدین قربانی) ، روزی دیگر(محمد موسوس اندانی) و … تفاسیر متفاوتی چون تفسیر نمونه ( ناصر مکارم شیرازی) ، تفسیر روح البیان ( بروسوی اسماعیل حقی) ، تفسیر مجمع البیان (ابو علی فضل بن حسن طبرسی) ، تفسیر گازر( حسین جرجانی) و … منابع روایی مانند : بحارالانوار (محمد باقر مجلسی) و میزان الحکمة (محمد محمدی ری شهری) و … اشاره کرد .
کلید واژه : آیه ، اشراط ، حشر ، دابه ، دخان ، زلزله ، شقّ ، صور ، قمر ، قیامه ، نشر ، نفخ .

_{حوزه علميه الزهرا(عليها السلام)
شهرستان شيراز}

_{تحقيق پاياني سطح دو (كارشناسي)}

_{معراج در كتاب و سنت}

_{استاد راهنما
سركار خانم غفارنيا}

_{استاد داور
سركار خانم فلاح زاده}

_{پژوهشگر
انسيه سليمي}

_پاييز 1388

چکیده

«سبُحان اَلذّی اَسرا بعیده لیلاً مِنَ المسجِدِ الحَرامِ اِلی المَسجد اَلاقصی اَلَذّی بارَکنا حَولهُ لِنُريهُ مِن آیاتَنا اِنَّهُ هُوَ السّمیعُ البَصیرُ»
«و هُوَ بالاُفُقِ الاعلی * ثُمَّ دَنی فتدلّی * فکانَ قابَ قُوسیَنِ اَو اَدنی.»
معراج از جلوه های عظیم زندگی رسول الله (ص) و از نقاط عطف نبوت 23 ساله آن بزرگوار است. از این حادثه شگرف و سیر و سفر هیجان بار الهی، در کتاب الهی و منابع اسلامی با تعبیر «اسراء» و «معراج» سخن رفته است. بیان و توصیف امامان (ع) از این حادث با واژه «عرج» و «اسری» و «صعد» گزارش شده است.
این سیر، خودخواهی و خودآراستگی نبود، بلکه به نص قرآن سیر دادن و بردن پیغمبر (ص) به عالم وجود بود.
در حدیث معراج نکاتی انسان ساز و ارزنده مطرح شده و سوای آن که نفس حدیث مزبور از یک سو قدرت حق را نمایان می کند، از سوی دیگر افضلیت محمد مصطفی (ص) و ختم نبوت او را در میان پیامبران مرسل، و فلسفه علمی زندگی و کیفیت عبادت و بندگی را نشان می دهد و مبین نکته ای مهم است که در بینش اسلامی متضمن سعادت جوامع مي باشد و آن توجه به جلالت شأن علی (ع) و دیگر ائمه (ع) است.
اهميت معراج در اسلام بیشتر به این خاطر بوده که بسیاری از احکام شریعت در معراج تعیین شده و از این جهت عقیده به معراج از ضروریات دین است. این مکتب مانند حج از مکتبهای تربیتی نفوس بشری است که در جهت رشد عقلی و ارتقاء ملی مسلمین بسیار عمیق مي باشد.
مکتب تربیتی معراج در بین مکتبهای تربیتی جهان انسانیت نیز مکتب درخشانی است که هیچگاه مواد آن فرسوده و کهنه نمی گردد و اثر عمیق خود را از دست نمی دهد. اثبات تعدد معراج، اثبات روحانی و جسمانی بودن آن، بررسی دقیق مسأله زمان، مکان و وسیله سفر، نقد و بررسی دیدگاه ها از ديگر مباحث اين نوشتار مي باشد در چگونگی تحقق معراج و ترجیحاً نقد و رد، رؤیایی و روحی بودن معراج و گزارش تفصیلی دستاوردهای آن بوده است.
موضوعی که در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفته معراج در کتاب و سنت است، اینکه معرج پیامبر (ص) جسمانی بوده یا روحانی سخن و اختلاف زیاد وجود دارد. اما به طور مختصر در این پژوهش به بیان این مطلب و اثبات آن پرداخته می شود.
هدف از انتخاب این موضوع زدودن آفتها و آسیبها و انکارهایی است که در این بخش از عقاید شیعه در مورد معراج پیامبر امکان بروز دارد. در صورتی که معراج از اعتقادات و اصولی است که انکار آن موجب سستی و سقوط فکری و دینی یک فرد مسلمان می شود. این موضوع، از یکسو در معرفت الهی، توحید حضرت حق، آگاهی از عظمتهای پیامبر (ص) سودمند است، و از سوی دیگر در آگاهی از جهان هستی، ولایت علوی، عظمت بانوی اکرم حضرت زهرا (س)، و جایگاه امت رسول الله، نکات ارزشمند و جالبی دارد.
اینها و جز اینها، من را برانگیخت که با همه موانع (که مهمترینش کمبود منابع را باید یاد کرد) به این موضوع به تفصیل بپردازم.
در این تحقیق سعی شده با استفاده از احادیث مدون و آیات قرآن و دلایل عقلی و آراء بزرگان و اندیشوران، و دلایل علمي به دید روشنی در این زمینه دست پیدا کرد. همچنين سعی شده که از منابع روایی معتبر استفاده شود.
فهم دقیق موضوع به دلیل ماورائی بودن بخش عظیم آن و فراتر بودن از درک و فهم عادی از مشکلات جدی این بحث است که با الهام از سخنان معصومان (ع) و چنگ زدن به ریسمان استوار این خاندان و توجه به گفتار عالمانی که از زلال معارف این خاندان سیراب گشته اند، در هر چه بهتر روشن شدن آن کوشش شده است.

مـــأکولات در قرآن وسنت

استاد راهنما
سرکار خانم فتحی
استاد داور
سرکار خانم فلاح زاده
محقق
سمیه فتـحی

زمـستان 87

چکیده

تغذیه به موادی گفته می شود که برای تأمین نیازهای بدن مورد استفاده قرار می گیرد مواد غذایی شش نوع هستند که عبارتند از : پروتئین ها ،چربی ها،هیدرات ها ی کربن،مواد معدنی،ویتامین ها وآب نیاز بدن به هریک از این مواد متفاوت است بنابراین انسان باید از هر یک از مواد به اندازه کافی بهره مند شود تا بدنی سالم وقوی داشته باشد.
بهترین منبع پروتئین برای بدن استفاده از گوشت بخصوص گوشت های قرمز هستند .گوشت محرک خوبی برای قلب ورگ هاست .گوشت یکی از عوامل مهم برای خون سازی بدن محسوب می شود در ضمن گوشت چربی مورد نیاز بدن را تهیه می کند هم چنین گوشت دارای ویتامین های مورد نیاز بدن است بخصوص ویتامین B12 که فقط در گوشت قرمز یافت می شود وبرای بدن خیلی لازم است وبا کمبود این ویتامین خون سازی بدن دچار اشکال می شود. سبزی ها ومیوه ها یکی از منابع بسیار مهم برای تهیه ی ویتامین ها ومواد معدنی بدن هستند اکثر میوه ها وبعضی از سبزی ها دارای مقدار قابل توجهی ویتامین ث می باشند که این ویتامین نقش بسیار مهمی در سلامتی انسان دارد ویتامین ث باعث جذب بهتر آهن بدن می شود. از دیگر ویتامین های موجود درمیوه ها ،ویتامین آ،ب،دی می باشد هم چنین مواد معدنی مانند کلسیم ، پتاسیم ،فسفر،منیزیم،آهن ….به مقدارکم در سبزی ها ومیوه ها یافت می شوند .انسان با استفاده از هر یک از این منابع غذایی می تواند انرژی مورد نیاز بدن خود را تأمین کند ودارای جسمی سالم باشد واز این طریق راه کمال وسعادت را طی کند. این تحقیق که با عنوان مأکولات در قرآن وسنت جمع آوری شده ابتدا به بررسی آیاتی از قرآن پرداخته که در آن ها نامی از مواد غذایی آمده ،سپس با توجه به همان مواد غذایی اشاره شده در قرآن احادیثی جمع آوری شده که به همان مواد غذایی پرداخته اند. این تحقیق به دنبال آن بوده که این مواد غذایی که در قرآن آمده چه ارزش وخواصی دارند وتوجه خداوند نسبت به این مواد غذایی به چه علت بوده.
روشی که در این تحقیق استفاده شده روش کتابخانه ای بوده است.

تحقيق پاياني سطح دو (كارشناسي)

قساوت قلب از دیدگاه قرآن

استاد راهنما
سركار خانم صادقی

استاد داور
سركار خانم فلاح زاده

پژوهشگر
ام النبین برشان

بهار 1389

چکیده

قلب گرهر اصیل و مهد معرفت و محبت است که باید از این ودیعه ی ارزشمند الهی، نهایت مراقبت را به عمل آورد؛ تا همیشه سالم بماند و نباید با گناهان و اعمال نادرست، زنگار بر آن ایجاد شود؛ چرا که در این صورت، قلب سلیم، تبدیل به قلب شقی و بیماری شده که یکی از این بیماری ها، قساوت قلب نام دارد و با این شرایط، انسان، به جای اینکه به وسیله ی قلب، به راه نجات، سعادت، القاء و قرب الهی دست یابد، به فساد کشیده شده و موجبات هلاکت او فراهم می گردد؛ چرا که روح انسان، با جسم او در ارتباط بوده و از آن تاثیر می پذیرد که اگر در زندگی، مرتکب گناه شود، نقاط سیاهی قلب او را فرا گرفته و هر چه او برگناهش اصرار بورزد، این سیاهی، به سختی و سفتی دل می انجامد که در نهایت، دیگر قدرت درک حقایق را نداشته و به حیوانی تبدیل شده که هیچ لینت و ترحمی در قلبش وجود ندارد و قساوت، تمام روح او را در بر گرفته است.
در این تحقیق به حقیقت قلب و قساوت آن، عوامل، آثار و پیامدها و در آخر به راه های درمان این بیماری پرداخته شده؛ که به لحاظ نوع نگرش، توصیفی و به لحاظ کار کرد، کاربردی بوده ودر این راستا، از منابع روایی، تفسیری، اخلاقی و… مانند المیزان، چهل حدیث، تسنیم، بحارالانوار و قلب سلیم استفاده شده است.
کلید واژه: قلب، قساوت، سلامت، غفلت، مرض، گناه

مدرسه علمیه الزهرا علیه السلام
شهرستان شیراز

پایان نامه سطح دو ( کارشناسی )

غفلت در قرآن و سنت

استاد راهنما :
سرکار خانم غفارنیا

استاد داور :
سرکار خانم فلاح زاده

پژوهشگر:
زهره آسیابانی

خردادماه 1386

چکیـده

غفلت به سستی نفس و توجه نداشتن به هدف ؛ به مبدأ (خدا) و منتهی (مرگ و معاد) و مشغول شدن به امور دنیوی معنا شده است .
انسان باید هوشیار باشد که در زندگی چند روزه خویش کمتر دچار نسیان و خطا شود که این نسیان و خطایش سبب آن نشده که از مصادیق غافلین به شمار آید و کم کم در انسان نشانه های غفلت از جمله سرگرمی و بی فکری ظهور پیدا کند.
علاوه بر آنکه با مورد بررسی قرار دادن، اقسام غفلت می توان با حالت آرامش بیشتری به زندگی خویش ادامه داد و با بررسی عواملی که باعث غفلت می شود، انسان متوجه آن شده که از چه موردهایی دوری گزیند و همچنین با خودداری از آنها مانند جهل، آرزوهای دراز و مقامات دنیوی و همنشینی با بدان و … از غفلت گریخته، خود را به خدای خویش نزدیک کند.
در حالی که پیروی از هوای نفس انسان غرق در لذایذ دنیوی شده و به گناهان گوناگونی مشغول می شود و همین باعث می شود که انسان تحمل شنیدن حق را نداشته و حقایق را نادیده گرفته، پس نتیجه اش چیزی نمی شود جز آنکه قلب و روح او به خواسته های نفسانی اش توجه می دارد و آنقدر سخت می شود که همه روح و روان او منحصر در این دنیا می شود.
و علاوه بر این، فرورفتن در غفلت، هم از نظر دنیوی و هم از نظر اخروی بر زندگیش اثر بگذارد ؛ از نظر دنیوی باعث می شود که دید انسان نسبت به عمق مسائل کوتاه شود و فقط جنبه ظاهری این دنیا را ببیند و خود را فراموش کند، و از نظر اخروی باعث می شود که انسان آخرت را فراموش کند و دست به انکار معاد بزند.
و در روز قیامت به صورت نابینا محشور شده و دچار پشیمانی شود که دیگر هیچ سودی ندارد و عاقبتش گرفتارشدن به عذاب سخت است. پس برای گریز از این آسیب با تفکر و یاری جستن از خداوند و عبرت از گذشتگان به فکر خویش بوده و بداند که چیزی جز مرگ در انتظارش نخواهد بود.
این نوشتار در محدوده ی تفاسیر و کتب اخلاقی با بخش های بیان شده فوق یعنی مفهوم شناسی ، بیان مصادیق ، اقسام و مراتب آن و عوامل و در نتیجه راه های درمان آن تنظیم شده است .

کلید واژه
غفلت، یقظه، تنبه، ذکر، تغافل، سهو، نسیان، خطا .