تحقيق پاياني سطح دو (كارشناسي)

صله رحم از دیدگاه آیات و روایات

استاد راهنما
سركار خانم غفارنیا

استاد داور
سركار خانم فلاح زاده

پژوهشگر
فاطمه هوشیارنسب

پاييز 1389

چكيده

رحم، از واژه رحم: در لغت به عضو خاصی از بدن زن که محل استقرار فرزند و کانون نشو و نمو طبیعی است اطلاق می گردد و همچنین به معنای احسان و دوستی آمده و مراد از رحم و صله رحم، خویشاوندان و بستگان است.
صله: از وصل به معنای وصل شدن، نزدیک شدن است.
صله رحم: عبارت است از شریک ساختن رحم و خویشاوندان در مال و مقام و دیگر خیرات دنیا که آدمی به آنها دست می یابد.
قطع: از قطع، یقطع، بریدن، دوری کردن، قطع کردن آمده.
از مصادیق ارحام می توان محارم سببی و نسبی، ارحام کافر و روحانی را نام برد.
اسلام نسبت به صله رحم و کمک و حمایت و محبت از خویشاوندان اهمیت فوق العاده ای قائل شده است و قطع رحم و بریدن از خویشاوندان و بستگان را شدیداً نهی کرده است.
برخی از روشهای صله رحم و حمایت از خویشاوندان عبارتند از: 1- کمک جانی2- کمک مالی 3- کمک فکری 4- کمک عاطفی 5- ترک آزار
صله رحم، آثار و کارکردهای دنیوی و اخروی دارد که آثار دنیوی آن شامل آثار فردی و اجتماعی است و از جمله آثار فردی می توان به زیادت عمر، زیادت مال، زدودن از خود بیگانگی، مصونیت از گناه و … اشاره نمود و آثار اجتماعی: شامل رفع مشکلات و گرفتاریها، تقویت دین، تکثیر جماعت، آبادی سرزمین و … می باشد و از آثار اخروی آن: آسان شدن حساب در قیامت، مشمول رحمت حق شدن، استحقاق راهیابی به بهشت، بخشش گناهان را می توان شمرد.
چنانچه صله رحم امر عرفی دانسته شد، قطع رحم عبارت از هر امری است که در عرف بریدگی از آن فهمیده می شود مانند سلام نکردن یا روی ترش کردن.
عقوق والدین از جمله مصادیق قطع رحم می باشد و از جمله گناهان کبیره است که خداوند از آن نهی کرده است و عقوبت آن سریع الوصول است و عقوق والدین اختصاص به زمان حیات ندارد بلکه گاهی اشخاص بعد از فوت پدر و مادر عاق والدین می شوند.
قطع رحم نیز مانند صله رحم دارای پیامدهای دنیوی و اخروی است که از جمله پیامدهای دنیوی آن می توان: کاهش عمر، انقطاع نسل، کاهش جماعت، فنا و نابودی سریع و … نام برد و از جمله پیامدهای اخروی آن، مشمول لعن و نفرین جمیع رسولان و ملائکه مقرب شدن، محرومیت از ورود به بهشت و نعمتهای بهشتی، بی اثر شدن اعمال نیک، دوری از رحمت الهی و … می باشد.
کلید واژه: رحم- صله- صله رحم- قطع- قطع رحم- اقوام.

تحقيق پايانی سطح دو (كارشناسي)

صداقت و راستگویی و آثار آن

استاد راهنما
سرکار خانم طهرانی

استاد داور:
سرکار خانم فلاح زاده

محقق
راضیه محمدیان

تابستان 1390

چکیده

صداقت یکی از فضایل مهم اخلاقی به معنای هماهنگی کامل سخن، نیت و رفتار انسان می باشد و نزد خداوند متعال و انبیاء و ائمه علیهم السلام دارای اهمیت و ارزش فوق العاده می باشد بدین صورت که خداوند انسان ها را از سخن بدون عمل نهی می کند طوری که چنین عملی باعث خشم خداوند می شود و این خود نشان دهنده ارزش زیاد راستگویی در سخن و عمل نزد خداوند می باشد، و ائمه بزرگوار انسانی را که همراه صدق و صداقت باشد منبع خیر و خوبی می دانند، پس صفتی با این همه ارزش و اهمیت دارای آثار فوق العاده ای برای فرد و جامعه می باشد که با توجه به آن به ضرورت تحقیق در این زمینه پی برده می شود.
صداقت دارای اقسام و مراتبی می باشد که شامل صدق در نیت که باید هر عملی را فقط برای خدا انجام داد، صدق در گفتار: به این صورت که سخنی که می گوید راست بگوید و صدق در مقامات که همان صدق در مقامات دینی مانند توکل، صبر، خوف و رجاء و صدق در اعمال که مطابقت اعمال ظاهری با حالات باطنی می باشد. صادق واقعی دارای ویژگی هایی در ارتباط با خدا که شامل: تقوای الهی، ایمان به خدا، تمامی انبیاء، و راه نیافتن شک در آنها و … و در ارتباط با دیگران: وفای به عهد، بخشش مال به افراد نیازمند و … در ارتباط با خود: صبر و استقامت، کریم و بزرگوار بودن، مطمئن ترین افراد و … می باشد.
صداقت دارای آثار مختلفی در زمینه فردی دنیوی: پاک بودن کردار و نیکوکاری، کامل شدن جوانمردی و … و در زمینه فردی اخروی: همنشینی با پیامبران، رسیدن به بالاترین مقام و … و آثاری در زمینه اجتماعی که شامل آثار صداقت در خانواده: ایجاد اعتماد و اطمینان بین اعضای خانواده، استحکام ارزشها و … و آثار صداقت فراتر از خانواده که شامل صداقت در سیاست، بین دوستان و صداقت در بازار و تجارت که مهمترین اثر آن ایجاد اعتماد بین افراد می باشد.
روشی که در این مجموعه به کار گرفته شده، توصیفی می باشد و به جمع آوری مطالب و اطلاعات پرداخته است و منابع اصلی در این پژوهش عبارتند از: کتب تفسیری چون المیزان، نمونه و … کتب روایی: اصول کافی، بحارلانوار، میزان الحکمه، کتب اخلاقی: اخلاق شبر، اخلاق در قرآن.
کلید واژه: صدق، صادق، صدیق، صداقت، کذب، ایمان، تقوا، اخلاص.

تحقيق پاياني سطح دو (كارشناسي)

صبر از دیدگاه آیات و روایات

استاد داور
سركار خانم فلاح زاده

استاد راهنما
سركار خانم محسنی

پژوهشگر
صغری زارع

بهار 1389

چكيده

^{صبر حبس نفس و خويشتن داري در مقابل رخدادهاست. يعني انسان تحمل كافي را در برخورد با مشكلات داشته باشد و در مقابل ناهمواريها و سختي هاي زندگي پايداري و استقامت داشته باشد و از پا نيفتد و در مقابل آن خود را نبازد. صبر را مي توان از مهمترين خصلت هاي اخلاقي دانست كه از خصلت هاي مقدم و اولي است و بدون وجود آن انسان قادر به رشد و پرورش روحي خود نيست. اهميت اين خصلت اخلاقي را مي توان از ميزان تكرار آن در قرآن دريافت چرا كه خداوند با بيش از 70 بار تكرار كردن اين واژه يا هم خانواده هاي آن اهميت اين خصلت را در راه پيشرفت انسان و پيروزي و فائق آمدن او بر مشكلات نشان داده است. اين ويژگي اخلاقي انواع و حالات مختلفي دارد. اقسام آن شامل صبر بر بلايا و نعمتها و صبر بر دوري از محرمات الهي يعني صبر بر انجام طاعات و ترك معاصي مي باشد. درجات صبر نيز متناسب با ميزان معرفت و شناخت افراد متفاوت مي شود و مشتمل بر صبر عوام و توده مردم، صبر زهاد و پرهيزگاران و صبر عارفان است. مجهز شدن به اين حسن اخلاقي انسان را تقويت نموده و موجب رشد و تكامل انسان، پيدايش روح شكست ناپذيري، بروز خصلت هاي نيك و نهان، قرب الهي، پاداش مضاعف، و ورود به بهشت مي گردد. در مقابل جزع و فزع و بي تابي و از دست دادن مقاومت موجب پيامدهاي مختلفي مانند حزن، خواري، سرزنش، شكست و محروميت، اضطراب و شكايت نزد خلق و در نتيجه رسوايي در دنيا و آخرت مي گردد. براي دستيابي به اين خصلت نيكوي اخلاقي بايد از راههاي علمي مانند مطالعه احوال انبياء و اولياء و بزرگان، مطالعه اثرات صبر، يادآوري پيامدهاي شوم كم صبري، ياري خواستن از خداوند، توجه به علم و آگاهي خداوند و راههاي عملي مانند تضعيف نيروي فشار و تقویت نيروي مقاومت بهره جست.
در اين مجموعه براي روشن شدن حقيقت صبر و آثار آن پس از بخش كليات در 4 بخش مفهوم صبر و رابطه آن با نصر، ظفر، ايمان، فضيلت صبر، نشانه فرد صابر، اقسام و درجات صبر، آثار مثبت صبر و پيامدهاي سوء كم صبري، راههاي علمي و عملي درمان صبر مورد بررسي قرار گرفته است. براي بررسي موضوع از منابع متعدد اخلاقي، تفسيري، روايي مانند اخلاق در قرآن تأليف ناصر مكارم شيرازي، بحارالانوار تأليف محمدباقر مجلسي، ميزان الحكمه تأليف محمد محمدي ري شهري، تفسير نمونه و الميزان، منهج الصادقين، تفسير نور استفاده شده است. روش اين تحقيق براساس نگرش كاربردي، براساس راهبرد و براساس راهكار، كتابخانه اي مي باشد.
كليد واژه: صبر، صابر، حلم، ايمان، مؤمن، يقين، اثر، جزع، فزع، معصيت، مصيبت، فضيلت.}

تحقیق پایانی سطح 2(کارشناسی)

عنوان:
آیین همسرداری از منظر
رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم)

استاد راهنما:

سرکار خانم میرشکاری

استاد داور:
جناب آقای طلعتی

پژوهشگر
آسیه دهقانی

بهار 94

چکیده
اصول همسر داری و شخصیت زن نزد پیامبراعظم (صلی الله علیه و آله و سلم) یکی از موضوعاتی است که در تاریخ اسلام اهمیت زیادی دارد. این موضوع نشان دهنده ی رفتارشناسی پیامبر در محور همسرداری است. در این پژوهش شاخص های همسرداری و اخلاق و رفتار خانوادگی در سیره نبوی ارزیابی می شوند. سیره نبوی نشان می دهد که شیوه همسرداری نزد وی اهمیت داشته است. در این بررسی ملاک ارزیابی بر رعایت انصاف، عدالت و صداقت پیامبر با همسران و رشد علمی و شناختی همسران است به عبارت دیگر رعایت عدالت، آزادی و حقوق متقابل پیامبر با همسران و خانواده سبب تقویت آیین همسرداری است. سوال پژوهش در این است که آیین همسرداری از منظر پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) چیست؟ در پاسخ به سوال حاضر فرضیه چنین بوده که عمل کرد پیامبر در عدالت، صداقت و توجه به رشد علمی و شناختی سبب تقویت آیین همسرداری شده است.
در ضرورت و اهمیت چنین نگرشی سعی شده تا آیین سیره نبوی پیامبر در آیین همسرداری مورد بررسی قرار گیرد. به طور کلی این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و بهره گیری از اطلاعات کتابخانه ای ، اسنادی و تجزیه و تحلیل کیفی نظریات اسلام و چهارچوب نظری سیره نبوی پیامبر در صدد بررسی تحلیل آیین همسرداری است و در نهایت به این نتیجه ختم خواهد شد که سیره نبوی پیامبر از مسائلی است که رفتارشناسی وی را در بحث همسرداری و جایگاه زن در اسلام ارزیابی می کند.
کلید واژه: اخلاق-زوجین-رفتار-ارتباط-تکلیف.

تحقیق پایانی سطح دو (کارشناسی)

عنوان:
کسب حرام، عوامل و آثار آن در زندگی

استاد راهنما:
سرکار خانم رضوی

استاد داور:
سرکار خانم فلاح زاده

پژوهشگر:
آسیه توفیقی تفتی

پاییز 1394

چکیده
کسب و کار ابتدائی ترین سطح نظام اقتصادی هر جامعه ای را تشکیل می¬دهد. به عنوان پایه و اساس نظام اقتصادی جوامع به شمار می¬رود. اسلام قوانین و تعالیم مخصوصی را برای کسب و کار و درآمد افراد یک جامعه اسلامی در نظر گرفته است. اساس آن کسب و کار مشروع و کسب روزی حلال است. دین اسلام به پیروانش اجازه نمی¬دهد به هر شیوه و روشی کسب درآمد کنند، اجازه نمی¬دهد هر کسب و کاری را برگزینند، اجازه نمی¬دهد با ضرر و زیان به افراد یک جامعه کسب درآمد کنند، از این جهت در احکام اسلامی قبل از هر مسأله ای در مکاسب، مکاسب محرمه را عنوان می¬کند. در قرآن نیز به عنوان اولین منبع احکام دینی در اسلام، آیات متعددی دیده
می¬شود که تمام بندگان را به کسب روزی حلال و دوری از حرام خوری دعوت می¬کند. آثار شوم و زیان بار این مسأله نه تنها خود مرتکب کننده را دربرمی¬گیرد بلکه نسل فرزندان و جامعه او را نیز آلوده خواهد کرد.
کلیدواژه ها: کسب، مال، حلال، حرام، احتکار، ربا

تحقيق پاياني سطح دو (كارشناسي)

خوف و رجا و آثار آن در زندگي

استاد راهنما
سركار خانم فقيهي

استاد داور
سركار خانم فلاح زاده

پژوهشگر
فاطمه اميري نژاد

پاييز 1388

چكيده

از آنجا كه انسان معقتد و مومن چنين مي انديشد كه خداوند مي تواند در آينده ما را از نعمت هايي بهره مند سازد و نيز مي تواند ما را حتي از نعمت هاي موجود هم محروم كند اين انديشه، منشا خوف وي از خدا و اميد او به خدا مي گردد. و در حد كاملتر به اينجا مي رسد كه تنها اين خدا است كه مي تواند در آينده وي را بهره مند يا بي بهره سازد و اين انديشه سبب مي شود كه تنها و تنها از خدا بترسد و تنها دل به او ببندد كه اين از جمله صفات بارز و برجسته انسان عارف وارسته خداشناس خواهد بود.
خوف و رجاءء صفات ضروري است كه انسان مصمم به حركت در مسير كمال و وارستگي بايد واجد آن دو باشد و نبود هر كدام در واقع، نقصي در خصائل انساني و رواني به شمار مي آيد كه تاثير ناخوشايند خود را بر رفتار وي و نهايتاً بر سعادت و معنويت وي خواهد نهاد. در واقع، خوف و رجاءء به منزله نيروي اجرايي و يا دو بال پرواز و حركت است كه عامل مستقيم تلاش ها و جديت ها در رفتارهاي انسان مي باشد. يعني مي توان گفت به طور كلي رفتارهاي انسان آثار و جلوه هاي اين دو نيروي گرايش رواني است اعم از كارهاي مادي و معنوي و دنيايي و آخرتي.
به همين جهت نياز به بررسي حقيقت خوف، حقيقت رجاء، آثار خوف و رجاءء مي باشد كه در بخش هاي اين پژوهش، تنظيم و ارائه مي شود مهمترين كتب مورد استفاده اين نوشتار، كتاب آموزه هاي بنيادين علم اخلاق، جلد اول، نوشته ي محمد فتحعلي خاني و كتاب عرفاني اسلامي جلد اول، نوشته استاد حسين انصاريان مي باشد و همچنين كتاب اخلاق در قرآن جلد اول نوشته ي استاد محمد تقي مصباح يزدي و نيز كتاب علم اخلاق اسلامي ترجمه كتاب جامع السعادات نوشته ي علامه مولي مهدي نراقي مي باشد. روش اين پژوهش براساس نگرش، كاربردي و براساس راهكار، كتابخانه اي از نوع نوشتاري و براساس راهبرد، توصيفي مي باشد.
كليد واژه: خوف، رجاءء، آثار، يأس، خشيت.

تحقيق پايان سطح دو (كارشناسي)

حقيقت حسد و آثار سوء آن

استاد راهنما
سركار خانم محسني

استاد داور
سركار خانم فلاح زاده

پژوهشگر
فاطمه زارع

پاييز 1388

چكيده

بحث از تهذيب نفس و پاكسازي روح از صفات ناپسند از جمله مباحثي است كه مورد توجه انسان سالك مي باشد و ناخودآگاه به سمت آن كشيده مي شود. صفات و رذايل اخلاقي بيماري هاي روحي مي باشند كه فوق العاده خطر آفرينند. از جمله اين رذايل مي توان به صفت رذيله ي حسد اشاره كرد. كه خود ريشه بسياري از رذايل اخلاقي محسوب مي شود. حسد به معناي آرزوي زوال نعمت از صاحب نعمت است و در فارسي به آن رشك مي گويند.
بنابراين براي اصلاح و تهذيب نفس كه در سعادت فردي و اجتماعي، دنيوي و اخروي انسان نقش موثري دارد، شناخت رذايل اخلاقي به ويژه حسد از اهميت خاصي برخودار است. زيرا ريشه اين رذيله اخلاقي به خلقت آدم بر مي گردد پس شيطان هيچ گاه از طمع كردن در وجود آدمي ذريغ نمي كند و همواره در پي از بين بردن ايمان وي است.
در تحقيق حاضر سعي شده است به كليات روش تحقيق، حقيقت حسد و اقسام آن، ريشه ها و عوامل رشد و نشانه ها، آثار و پيامدهاي حسد و راه درمان آن پرداخته شود در اين تحقيق كه از نظر نوع نگرش كاربردي، از جهت راهكار كتابخانه اي و براساس راهبرد توصيفي است؛ از كتب متعدد تفسيري، حديثي، اخلاقي و غيره استفاده شده است. از جمله اين كتب مي توان به معراج السعاده مرحوم احمد نراقي، جامع السعادات مرحوم محمد مهدي نراقي، شرح چهل حديث امام خميني (ره) و حسد آيه الله صدر اشاره كرد.
كليد واژه: حسد، غبطه، حسود، محسود، عجب، حرص، خوف، بخل، عداوت، تكبر، تعزز، حقيقت، آثار، سوء.

تحقیق پایانی سطح دو (کارشناسی)

عنوان:
راهکارهای ایجاد حضور قلب در نماز

استاد راهنما:
سرکار خانم میرشکاری

استاد داور:
سرکار خانم فلاح زاده

پژوهشگر:
مریم معتضدیان

زمستان 1394

چکیده

نماز از مهم ترین سفارش های پیامبران بوده و از آشکار ترین نمونه ها و عبادت و بندگی خدا است. شیطان نیز چون به اهمیت و مرتبه نماز و تایید بسیار آن در بهروزی آدمیان اگاه است، می کوشد انسان را از نماز دور سازد. به گونه ای که اگر فرد نماز می خواند نمازی نباشد که خدا از او انتظار دارد. با این حال شیطان چندان قادر نیست که انسان را برنداشتن حضور قلب در نماز مجبور کند، بلکه فرد می تواند با فراهم آوردن حضور قلب از برکت های ذاتی نماز که معراج مومن است بهره مند شود.
خشوع نمازگزار در برابر عظمت خداوند سبحان اهمیت بسزایی دارد. خداوند در آیه «قد افلح المومنون الذین هم فی صلاتهم خاشعون» به این مطلب تصریح می کند. و در این آینه خواندن نماز را نشانه مومنان نمی شمارد بلکه خشوع در نماز را از ویژگی های آنان شمرده است. اما حضور قلب حقیقتی است که از تمرکز فکر در برنامه های نماز و توجه عمیق انسان به حق پدید می آید، چنانچه در نماز، فکر انسان میدانی برای جولا نگاه غیرحق باشد. نماز میزان و الگو است، هر کس شرایط و آداب آن را به طور شایسته رعایت کند پاداش کامل دریافت می کند. قبولی نماز مشروط به توجه قلبی به سوی خدا و روی گرداندن از غیراوست و نیز قبولی نماز موجب قبولی دیگر اعمال است. از این رو اهمیت حضور قلب و توجه درونی در نماز به خوبی روشن می شود و نیز روشن می گردد که بی توجهی و غفلت از آن موجب خساراتی بزرگ و زیانی جبران ناپذیر است. برای تحصیل خشوع و حضور قلب در نماز اموری چند باید مورد توجه قرار بگیرد که به علت موارد زیاد به ذکر چند مورد بسنده می شود:1-توجه به عظمت خداوند 2-توسل به اهل بیت (ع) 3-اهمیت دادن به نماز 4-فهمیدن معانی نماز 5-تعیین مکان مخصوص 6- اختصاص وقت مناسب برای نماز و … می باشد. و هم چنین حضور قلب دارای موانعی می باشد. 1-حب دنیا 2-هرزگی خیال 3-وسواس شیطان 4- محیط فاسد 5- خودنمایی 6-بیهودگی و …
کلیدواژه ها: حضور قلب، نماز، خضوع، خشوع.

پایان نامه سطح 2 (کارشناسی)

عنوان:
جایگاه محبت به اهل بیت ~ در زندگی

استاد راهنما:
سرکار خانم منا زاده

استاد داور:
جناب آقای طلعتی

پژوهشگر:
سیده هاجر حسینی

پاییز 92

چکیده
موضوع این تحقیق «جایگاه محبت به اهل بیت در زندگی» می باشد. محبت، میل درونی آدمی است به چیزی که آن را نیکو می پندارد و اگر این علاقه و محبت به انسان های پاک و والا(اهلبیت) باشد، تا حد زیادی بیمه کننده انسان از کشش انحرافی است. از آن جا که محبت محصول معرفت است، پس هر چه شناخت و آگاهی بیشتر باشد، محبت ریشه دار تر و عمیق تر خواهد بود. محبت به اهل بیت ~یکی از ضروریات دین اسلام است. در قرآن نیز در آیه 23 سوره شورا به مودت، ذی القربی؛ یعنی پیامبراکرم * تأکید کرده و آن را اجر بر رسالت پیامبر اکرم قرار داده است. در این تحقیق بر اساس مستندات قرآنی و روایی، ثابت شده است که مصادیق«قربی» اهل بیت مطهر پیامبراکرم* هستند. این محبت و مودت به اهل بیت نسبت به دوستی های دیگر برتری ها و فضیلت هایی دارد که آن را از دیگر دوستی ها متمایز می کند.حال علاقه داشتن به چیزی و محبت داشتن به آن، جلوه ها و نشانه هائی دارد از جمله نشانه های محبت و دوستی اهل بیت ~ که می توان به آن ها اشاره کرد ویژگی باطنی، پاکیزگی ولادت، سخت کوشی در کار و عمل، آمادگی لازم برای بلا و گرفتاری و ویژگی رفتاری محبین، توسل به امامان معصوم و زیارت با معرفت اهل بیت~ است. از جمله آثار دنیوی که محبت به اهل بیت برای انسان ها دارد می توان به آنها اشاره کرد: کامل شدن دین، حکمت، محبت مایه آرامش دل، عامل وحدت بین مسلمین، نشانه ی ایمان، برگزاری مراسم شادی و عزاداری برای اهل بیت~ و از آثار اخروی می توان به شادمانی هنگام مرگ، محبت و آمرزش گناهان، محبت عامل ورود به بهشت، شفاعت اهل بیت و محشور شدن با اهل بیت اشاره کرد. این پژوهش در محدوده آیات و روایات می باشد و طبعاً منابع مورد استفاده نیز قرآن و کتب معتبر روایی و متون دینی بوده است. در نهایت خواننده گرامی با مطالعه علاوه بر آشنائی مختصر با عترت پیامبر با نشانه محبین اهل بیت و آثار و برکات دنیوی و اخروی دوستی با اهل بیت آشنا می شود.
كليد واژه ها: شیعه، توسل، اهل بیت، محبت، تولی، تبری، شفاعت، اطاعت.

پایان نامه سطح 2 (کارشناسی)

موضوع :

بررسی رذائل اخلاقی از منظر سوره حجرات

ججج
استاد راهنما:
سرکار خانم زارعی

استاد داور:

پژوهشگر
مرضیه کدخدا

تابستان 91

چکیده

در این تحقیق به بررسی رذایل اخلاقی سوره حجرات پرداخته شده است که این رذایل در دو بخش رذایل اخلاقی ظاهری که خود شامل فصلهایی از جمله: غیبت، تجسس، استهزاء، عیب جویی، امتنان و القاب ناپسند می باشد غیبت بدگوئی پشت سر دیگران است که این عمل بدبینی و سوء ظن، کینه و عداوت و… را به دنبال دارد. یکی از راههای درمان این رذیله توجه به پیامدهای سوء معنوی و مادی، فردی و اجتماعی، آن است.
تجسس، کنجکاوی در امور دیگران می باشد که این رذیله ایجاد ناامنی اجتماعی، انزوا زدگی اجتماعی و… را می کند.استهزاء به معنای مسخره کردن دیگران است که این عمل سبب از بین بردن شخصیت دیگران، شکست و سرنگونی و… می شود و راه درمان این رذیله توجه به عقوبت در دنیا و آخرت می باشد. عیب جویی، برشمردن عیب دیگران است که از جمله پیامدهای سوئی که به دنبال دارد می توان به اتلاف نیروی مفید، تبدیل دوستی به دشمنی و… را نام برد. برای از بین بردن این بیماری باید به عیوب خود توجه کرد و این عمل مانع از پرداختن به عیوب دیگران می شود. امتنان نیز به معنای منت گذاشتن بر دیگران می باشد. بخش دیگر رذایل اخلاقی باطنی است که شامل فسق، عصیان، کفر و سوء ظن می باشد، فسق، خروج از امر را گویند و عصیان همان گناه و معصیت است که تأثیر زیادی بر زندگی دارد از جمله سبب دوری از رحمت و هدایت خداوند می شود و عصیان همان گناه ومعصیت است که تأثیر زیادی برزندگی دارد از جمله سبب دوری از رحمت و هدایت خداوند می شود و کفر و نقیض ایمان است. سوءظن، بدبینی و بدگمانی نسبت به دیگران است، سوء ظن نسبت به دیگران گناه غیبت و تجسس را در پی دارد و راه درمان این رذیله بی توجهی به این عمل می باشد. همه ی این رذایل، علل و انگیزه هایی دارد همچنین آثار و پیامدهای فردی و اجتماعی نیز به دنبال داردکه در اینجا به اندک مواردی اشاره شد.در این تحقیق طرق درمان این رذایل به طور کامل بیان شده است با توجه به این که هدف از نوشتن این مطالب کمک برای رسیدن افراد به قرب الهی و شناخت رذایل در وجود خود و پاکسازی آنها و همچنین حل مشکلات و مسائل اخلاقی آنها است. پس روشی که به کار گرفته شده کاربردی می باشد. و دلیل انتخاب این سوره این است که در بطن آیات آن نکات اخلاقی فراوانی نهفته است که هرکدام می تواند خود موضوع تحقیق باشد.

کلیدواژه: سوره،حجرات،غیبت،معصیت،رذیله،استهزاء،تجسس،باطن

پایان نامه سطح 2 (کارشناسی)

موضوع :

بخل و آثار آن

استاد راهنما:
سرکار خانم زارعی

استاد داور:
جناب آقای طلعتی

پژوهشگر:
رقیه رضایی

بهار 91

چکیده

بحث از تهذیب نفس و پاکسازی روح از صفات ناپسند از جمله مباحثی است که موردتوجه انسان سالک می باشد و نا خود آگاه به سمت آن کشیده می شود. صفات و رذایل اخلاقی بیماری های روحی می باشند که فوق العاده خطر آفرینند.از جمله این رذایل می توان به صفت رذیله ی بخل اشاره کرد که خود ریشه بسیاری از رذایل اخلاقی محسوب می شود.
بخل به معنای خودداری و امساک مال و یا هر نوع امکانات از کسی که شایسته نیست از او دریغ شود، می باشد. بنابراین برای اصلاح و تهذیب نفس که در سعادت فردی و اجتماعی، دنیوی و اخروی انسان نقش مؤثری داردشناخت رذایل اخلاقی به ویژه بخل از اهمیت خاصی برخوردار است. زیرا ریشه این رذیله اخلاقی به خلقت آدم بر می گردد.پس هیچ گاه شیطان از طمع کردن در وجود آدمی دریغ نمی کند و همواره در پی از بین بردن ایمان وی است.
این پژوهش هم مانندهر پژوهشی، کلیاتی دارد که در آن ابتدا موضوع تبیین شده است و مخاطب از اهمیت و اهداف و پیشینه موضوع و روش تحقیق باخبر گشته و همچنین موانع و مشکلاتی که به وجود آمده و سوالاتی که در ذهن مخاطب پیرامون موضوع بوجود آمده است بیان داشته است.
کلیات واژه هایی را که در تحقیق نقش کلیدی دارند، مانند بخل، بخیل، شح و … با استفاده از کتب فرهنگ لغت توضیح می دهد.
در بخش دوم مفهوم بخل را بیان کرده و همچنین تفاوت معنایی کلماتی مانند شح،قتور، ضن و خساست که به نوعی با بخل ممکن است اشتباه شوند توضیح داده شده است.
این صفت هم مانند هر صفت دیگری دارای عواملی است، عواملی مانند بی توجهی به مالکیت خداوند، عدم تقوا، دوستی مال و دنیا وتکبر و غرور که باعث شده است شخص بخیل گردد. آوردن نمونه هایی از بخیلان مانند قارون، اصحاب الجنه، ثعلبه بن حاطب خالی از لطف نیست.
باید دانست که هرصفتی از جمله صفت بخل دارای آثار و عواقبی است.آثار بخل عبارتند از محرومیت از محبت خدا، اقدامی علیه خود شخص بخیل، فقر و قرار نگرفتن در زمره کافران، ایجاد شر و قرار گرفتن در سختی ها و عامل پیدایش ناسازگاری در خانواده و ترغیب به کارهای زشت و نداشتن دوست و رفیق و عدم مشورت بادیگران، همچنین نداشتن لیاقت برای رهبری و صلوات نفرستادن و سلام ندادن.
برای این بیماری هم، مانند هر مرض دیگری، درمانی وجود دارد، درمانی مانندتوجه به آثار اجتناب از بخل و آثار سوء بخل، احسان و انفاق نمودن بر خلاف میل باطنی و مقدم داشتن دیگران و تقویت ایمان به خدا و احیای شخصیت معنوی و انسانی افراد و کوتاه کردن آرزو و قطع محبت دنیا.
در این تحقیق که از نظر نوع نگرش کاربردی و از جهت راهکار کتابخانه ای و بر اساس راهبرد توصیفی است از کتب متعدد تفسیری، حدیثی، اخلاقی و غیره استفاده شده است. از جمله ی این کتب می توان به معراج السعاده مرحوم احمد نراقی و راه روشن مولا محسن کاشانیف و فرهنگ قرآنی اکبرهاشمی رفسنجانی اشاره کرد.

کلیدواژه: بخل، بخیل،شح،حرص،اسراف،انفاق،جود،آثار،سوء

تحقيق پايانی سطح دو (كارشناسي)

آداب مهمانی و میزبانی در آیات و روایات

استاد راهنما
سرکار خانم علوی

استاد داور
سركار خانم فلاح زاده

پژوهشگر
راضیه عادل

زمستان 1389

چكيده

قرآن دنی جامع و کامل است. همین ویژگی قرآن است که چیزی از جزئیات زندگی آدم را فرو نگذاشته است. در حقیقت با اتکا به روایاتی و که از ائمه و پیامبران به ما رسیده و قرآن سبک زندگی سالم و درست را می توان از آن آموخت.
اسلام با توجه به فطرت بشر گاه در جزئیات نیز دخالت می کند و اینگونه نیست که سبک زندگی را در بخش کلیات و سطوح عالی تبیین کند بلکه به حوزه های کوچکتر و جزئی تر وارد می شود و حتی در حوزه آداب افزون بر اخلاق دستورهایی را ارائه می دهد. از این رو سبک زندگی در اسلام از کلی ترین و اصولی ترین آغاز و به مباحث و موضوعات بسیار ریز و دقیق و لطیف چون آداب ادامه می یابد.
یکی از این موضوعات بسیار ریز و دقیق و لطیف در سبک زندگی، آداب میهمانی است که در آیات قرآنی و روایات که اشکال گوناگون به این موضوع پرداخته شده است.
مهمانی همانند هر کار دیگر آدابی دارد که اگر بدان عمل شود کمک بسیاری به انسان ها در رسیدن به مقصد و قرار گرفتن در مسیر درست خدایی شدن می کند.
زیرا انسان ها در روابط اجتماعی است که خود را به طور کامل تعریف می کند و اصولاً هوی، تنها در سایه ی شناسایی دیگری معنا می یابد و هویت یابی در سایه ی آن محقق می شود. از این رو مسائل و مباحث اجتماعی بیش تر مورد توجه و اهتمام قرآن و اسلام است و تا جایی که امکان دارد باید مورد اهمیت و توجه قرار بگیرد.
واژگان كليدي: ادب، مهمان، میزبان.

تحقيق پايان سطح دو (كارشناسي)

اسراف از ديدگاه اسلام

استاد راهنما
حجه الاسلام مجيد حسين زاده

استاد داور
سركار خانم فلاح زاده

پژوهشگر
نجمه حسين زاده شيرازي

زمستان 1388

چكيده

اسراف به معناي تجاوز نمودن از حدود و موازين الهي و خروج از حد وسط در هر كاري كه انسان انجام مي دهد، مي باشد و شامل هر نوع زياده روي در كميت و كيفيت است.
انجام اين تحقيق زمينه اي براي آشنايي افراد با اسراف و انواع آن، و وسيله اي براي پيشگيري و نجات جامعه و اصلاح بهينۀ مصرف مي باشد. لذا انجام این تحقیق زمینه ای برای بالا رفتن آگاهی افراد جامعه از زیانها و خطراتی که دامن گیر جامعه اسلامی می گردد، است.
براساس آيات و روايات، اسراف عمل حرام و از گناهان كبيره مي باشد.
اسراف امري نسبي است، يعني به مقتضاي شرايط زماني و مكاني و جوامع و شأن افراد متغير است وليكن ضايع كردن مال و خرج كردن آن در مصارف حرام و مصرف مال در آن چه به بدن ضرر مي رساند، در جميع حالات حرام مي باشد.
اسراف انواع مختلفي دارد كه شامل اسراف در خوردن و آشاميدن، انفاق، قصاص و قتل، قدرت طلبي، اموال يتيمان، امور جنسي، تبذير و اتلاف مال، فرمان نبردن و تجاوز از حريم الهي مي باشد. و انواع ديگر آن در اجتماع، شامل تجمل گرائي، اعتياد به مواد مخدر، مصروف مشروبات الكلي، رقابت هاي تسليحاتي و زياده روي در آب و برق مي باشد.
عمل اسراف، زيان هاي فردي و اجتماعي دارد كه از جمله حق ناشناسي و كفران نعمت الهي، مبتلا شدن به انواع بيماري ها، فقر، سقوط اخلاق و ايمان، اختلاف طبقاتي و كاهش توليد را به دنبال دارد.
راه هاي مبارزه با اسراف شامل: رعايت اعتدال در همه اعمال، از بين بردن عوامل مولّد اسراف، الگو گرفتن از افراد متعادل، توجه به كيفرهاي دنيوي و اخروي، تقويت وجدان، نظارت همگاني و مجازات از طريق قوه قضائيه مي باشد.
نوع منابع اين تحقيق شامل كتب اخلاقي، تفسيري و روايي مي باشد و براساس روش، يك تحقيق كاربردي، توصيفي و اخلاقي است.
واژگان كليدي: اسراف، افراط، تبذير، تجاوز، اعتدال، ميانه روي، مصرف، الگو، حدود، قوانين.

تحقيق پاياني سطح دو (كارشناسي)

اسـرار معنـوی شـب

استاد داور
سركار خانم فلاح زاده

استاد راهنما
سركار خانم غفارنیا

پژوهشگر
مریم حسن زاده

پاييز 1389

چكيده

روز و شب از موضوعاتی هستند که به سبب تکرارشان به آسانی از یاد می روند و بعبارتی آمد و شد آنها به قدری سریع و در آرامش صورت می گیرد که آثار و فوایدی بی شمار آنها در نظر گرفته نمی شود و بسیار کم هستند افرادی که با دقت و تفکر در این دو پدیده و آثار و برکات آنها به عظمت خدای یگانه پی برند. و شکر و سپاس این دو را بجا آورند. با کشیده شدن پرده ظلمانی شب بیشتر موجودات در خواب فرو رفته و از ارامش و سکوت شب بهره می گیرند و به استراحت می پردازند تا برای کار و تلاش روزانه تجدید قوا نموده و آمادگی لازم برای کار و فعالیت را کسب نمایند. بدون اینکه در نظر داشته باشند در حال بهره گرفتن از چه نعمت بزرگی می باشند. شاید پدیده شب در نظر اکثر مردم بصورت تاریکی جلوه گر گردد که با آمدنش ظلمت و وحشت را به همراه می آورد اما این تنها یک دید ظاهری و اجمالی به این پدیده پر رمز و راز است و اگر درست اندیشه شود می توان دریافت که شب نه تنها با خود آرامش و خواب و استراحت به ارمغان
می آورد بلکه در پس همان تاریکی و سکوتش هم حرفها و رازها نهفته است چرا که اگر نور و روشنایی استمرار می داشت در این صورت دیگر کره زمین جای زندگانی و رشد و نمو و تلاش و نشاط نبود، این شب است که با کشیدن پرده سیاه خود بر این عالم سبب تعدیل درجه حرارت هوا شده و با کنار زدن نور و روشنایی دنیایی از نعمت و زیبایی را جلوه گر می نماید هر چند حرف در بعد مادی و علمی شب بسیارست، اما به همین مقدار بسنده می شود، اما اگر از دید معنوی این پدیده عظیم در نظر گرفته شود، مشاهده می گردد که بهترین ساعات برای عبادت ومناجات با پروردگار عالم در شب و سحرگاهان است، چنانکه خداوند به رسول خود سفارش می کند تا مقداری از شب را به تهجد و عبادت پرداخته و از آن بهره گیرد.
این پایان نامه مشتمل بر پنج بخش است که طی آنها سعی می شود به بررسی مفهوم شب و فلسفه خلقت آن و همچنین چگونگی پیدایش شب و ویژگی های آن پرداخته شده و رابطه شب با معنویت از طریق بیان اهمیت و فضیلت عبادت در شب و ساعات مخصوص عبادت در آن بیان گردد و در نهایت با بیان مصادیقی از عبادت در شب و آثار و برکاتی که این عبادات به همراه دارند، خواننده را به بهره گیری از این ساعات و این عبادات تشویق نماید.
در این پایان نامه مطالب به روش توصیفی گردآوری گشته اند و برای جمع آوری آنها بیشتر از منابع روایی و تفسیر بهره گیری شده است.
کلید واژه: لیل- سحر- اسرار- ایلاج- تهجد.

تحقيق پاياني سطح دو (كارشناسي)

اخلاص از ديدگاه آيات و روايات

استاد راهنما
سركار خانم محسني

استاد داور
سركار خانم فلاح زاده

پژوهشگر
نجمه رضايي نيا

پاييز 1388

چكيده

اخلاص، حالت و ملكه اي در دل است كه در سايه تنزيه قلب از علايق غيرخدايي و مقاصد شرك آلود، پديدار مي شود و با مداومت و پافشاري در فكر و ذكر شدت مي يابد. براساس اين معنا مخلص كسي است كه طاعات و عبادات خود را از هر گونه آلودگي و آميختگي به غير خدا خالص كرده، انگيزه اي جز تقرب به درگاه الهي ندارد. از اين رو فقط به او دل مي بندد و تعريف و تمجيد و تكذيب ديگران در نظرش يكسان است.
با توجه به اينكه اهميت هر عمل متناسب با تأثير آن در اهداف است. انسان موحد كه زندگي را قرب به خداوند مي داند بالاترين اهميت را براي اخلاص قائل شده است چرا كه هيچ چيز جز عمل خالص انسان را به خداوند نزديك نمي كند و همراه بودن مقدار مختصري اخلاص با عمل، سبب نجات انسان مي شود.
در مورد ارزش اخلاص همين بس كه شرط قبولي عمل در پيشگاه خداوند تعالي است و اگر در عملي موجود نباشد، بي هدف و بي نتيجه است. خالص كردن و پاكيزه نمودن عمل از غيرخدا مراتبي دارد. هر چه درجه اخلاص بيشتر باشد، عمل ارزش بيشتري نزد خدا پيدا مي كند و به هدف و مقصد نزديكتر شده، شخص را زودتر به كمال مطلوب خود مي رساند و هر چه درجه اخلاص كمتر باشد، به همان اندازه از ارزش عمل كاسته شده، شخص از كمال مطلوب باز مي ماند و از اين رهگذر درجات مؤمنان نزد خدا متفاوت خواهد بود.
تحصيل اخلاص و كسب درجات بالاي آن از طريق افزايش علم و معرفت و يقين، رفع رذايل اخلاقي، عبادت، كسب محبت الهي، محاسبه نفس و توجه به توحيد افعالي و رفع موانع از جمله غفلت، پيروي هواي نفس، اخلاص پنداري، وسوسه شيطان، آرزوهاي طولاني، حبّ جاه و مقام ميسّر و آسان مي گردد.
اخلاص فقط يك مفهوم ذهني و دور از واقعيتهاي خارجي نيست بلكه مفهومي است كه رابطه مستقيم با زندگي عملي انسان دارد و آثار ارزنده اي در زندگي فردي و اجتماعي، دنيوي و اخروي انسان مي گذارد بعضي از آن آثار عبارتند از: درامان بودن از گمراهي شيطان، حكمت و بصيرت و نورانيت دل، زهد و آزادگي، هيبت و شوكت، برخورداري از نعمتهاي بهشتي، دستيابي به لقاي الهي و…
كليد واژه ها: اخلاص، ريا، خلط، شوب، قُرْب.